Betere communicatie en informatie-uitwisseling door omgevingsbewuste diensten

De inzet van nieuwe informatie- en communicatiediensten bevordert de doelmatigheid van maatschappelijke processen. Een belangrijke innovatie, die met name efficiency kan verbeteren, is de ontwikkeling van omgevingsbewuste diensten. Kan - bijvoorbeeld - de gezondheidszorg verbeteren als ze omgevingsbewuste informatie- en communicatiediensten gebruikt?

In het Business4Users (B4U) project onderzoekt het Telematica Instituut samen met KPN Research, de Technische Universiteit Delft en TNO de voorwaarden voor een succesvolle introductie van omgevingsbewuste diensten.

Omgevingsbewuste diensten

Betere communicatie tussen kenniswerkers

Betere informatieuitwisseling in de gezondheidszorg

Succesvolle introductie van omgevingsbewuste diensten

Ontwikkelen van een prototype en bedrijfsblauwdrukken

Deelnemende partijen

Looptijd

Projectleider

Omgevingsbewuste diensten

Omgevingsbewuste diensten maken gebruik van omgevingsinformatie van de gebruiker. Bijvoorbeeld ruimtelijke informatie (zoals locatie) of temporele informatie (zoals datum en tijd), maar ook fysiologische informatie (zoals hartritme en bloeddruk). Twee veelbelovende applicaties zijn "Presence and Instant Messaging" (PIM) en "location based services" (locatiegebaseerde diensten). Bij kenniswerkers en in de gezondheidszorg kunnen PIM en locatiegebaseerde diensten aanzienlijke efficiency- en kwaliteitsverbeteringen opleveren.

Betere communicatie tussen kenniswerkers

illustratie

Een gebied waar omgevingsbewuste diensten aanzienlijke efficiencyverbeteringen kunnen opleveren is bij kenniswerkers. Dit is al jaren het snelst groeiende segment van onze beroepsbevolking en de ondersteuning van deze groep middels dit soort innovatieve communicatiediensten zou wel eens grote effecten op de concurrentiepositie van bedrijven en daarmee op de economische groei kunnen hebben. PIM diensten maken het mogelijk om snel en effectief met collegas te communiceren. Zon PIM-dienst kan zien of iemand aanwezig is in een bepaalde ruimte, op een website, of iets doet. Door deze informatie kan de dienst voor de gebruikers bepalen of het zinvol of wenselijk is om iemand telefonisch te storen of dat het beter is een tekstbericht te sturen. Dit kan leiden tot minder werkdruk en stress, wat 4de kwaliteit van het arbeidsproces verbetert.

Betere informatieuitwisseling in de gezondheidszorg

Als een arts elke dag met zijn auto in de file staat, zou hij die tijd misschien willen gebruiken om zich voor te bereiden op de dagelijkse werkbijeenkomst. Een omgevingsbewuste informatiedienst kan hem informeren over de patiëntdossiers die op de agenda staan. Doordat de dienst "weet" dat de persoon zich in de auto bevindt, krijgt hij de informatie auditief in plaats van visueel. Naast productiviteitsverbetering bieden omgevingsbewuste diensten de mogelijkheid om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Een voorbeeld hiervan is het op afstand monitoren van chronisch zieke patiënten. Door gebruik te maken van omgevingsbewuste diensten hoeven patiënten niet steeds opnieuw weer naar het ziekenhuis voor een periodieke controle. Voor de patiënten betekent dit meer comfort en voor de gezondheidszorg een aanzienlijke kostenreductie.

vergroot figuur

Succesvolle introductie van omgevingsbewuste diensten

Kortom, omgevingsbewuste informatie- en communicatiediensten bieden mogelijkheden om de efficiency en kwaliteit van allerlei maatschappelijke processen te verbeteren. Het is echter nog niet goed onderzocht welke eisen gebruikers stellen aan deze diensten en hoe dienstaanbieders deze diensten kunnen realiseren en exploiteren. Hoe zit het bijvoorbeeld met de veiligheid en privacy van omgevingsbewuste diensten? Ook zal de ene gebruikersgroep meer baat hebben bij een omgevingsbewuste dienst dan een andere; ook dat is nog niet goed in kaart gebracht. Wat ook meespeelt, wil de introductie van deze diensten een succes worden, is te weten welke partijen er nodig zijn om deze diensten te kunnen aanbieden en hoe zij onderling de opbrengsten gaan verdelen.Voor een succesvolle introductie van omgevingsbewuste diensten is het noodzakelijk hier meer inzicht in te krijgen.

Ontwikkelen van een prototype en bedrijfsblauwdrukken

In het B4U-project onderzoeken we daarom, zowel vanuit het perspectief van potentiële gebruikers als vanuit het perspectief van bedrijven die deze diensten willen aanbieden, wat de voorwaarden zijn voor een succesvolle introductie van omgevingsbewuste diensten. B4U richt zich hierbij op de mogelijkheden van PIM en locatiegebaseerde diensten voor kenniswerkers en de gezondheidszorg (zie Figuur 1). Hiertoe ontwikkelen we een prototype van een omgevingsbewuste dienst voor een specifieke groep van gebruikers. Hieraan gekoppeld ontwikkelen we een aantal bedrijfsblauwdrukken van de waardeketen die nodig is om dit soort diensten te realiseren. Zowel het prototype als de blauwdrukken gaat B4U toetsen en valideren in de praktijk.